Hoe vertel je je kinderen dat jullie gaan scheiden?
Het is niet makkelijk om aan jullie kinderen te vertellen dat jullie gaan scheiden. Kinderen vergeten meestal nooit meer hoe en wanneer zij dit horen. De scheiding heeft invloed op de rest van hun leven, hoe goed jullie de scheiding ook aanpakken. Iedere scheiding heeft een andere reden en dat is van invloed op de manier waarop jullie je kinderen over de scheiding vertellen. Er is niet één goede manier om dit nieuws te brengen. Verwacht dit dus ook niet van jezelf. Maar er zijn wel een aantal dingen waar jullie op kunnen letten:
De boodschap dat hun vader en moeder uit elkaar gaan, komt vaak niet als een verrassing. Er is geen eenvoudige manier om het te zeggen. Wat de beste manier is, hangt af van de omstandigheden en de leeftijd van je kinderen. Elk kind reageert anders.
Vertel het samen
Probeer de boodschap samen aan de kinderen te vertellen. Bereid het gesprek samen voor. Zo voorkom je verwarring als de ene ouder een ander verhaal vertelt dan de andere ouder. Benoem dat het een gezamenlijk besluit is. Hierdoor voorkom je dat de kinderen denken dat het de schuld van een van jullie is of van henzelf.
Door de boodschap samen te brengen laat je zien dat jullie kinderen voor jullie allebei het allerbelangrijkste zijn en nog wel een eenheid vormen. Dat geeft een veilig gevoel. Vertel het op een rustig moment, het liefst op een plek waar de kinderen zich thuis voelen.
Houd rekening met verschillende leeftijden, maar vertel het alle kinderen tegelijk. Zo kunnen ze elkaar steunen. Bespaar kinderen de details over het hoe en waarom en vertel ze dat het een besluit van jullie samen is.
Vergeet niet om naar een reactie te vragen. Check bij jonge kinderen of ze de boodschap begrijpen. Vertel de kinderen in het kort over de gevolgen van de scheiding. Het betekent bijvoorbeeld dat papa en mama niet meer in één huis wonen.
Vertel kinderen dat zij niet de oorzaak zijn van de scheiding.
Binnen je netwerk, sociaal werk, het lokale team, of bij je mediator, advocaat of hulpverlener kun je goede tips vragen hoe je dit het beste kunt aanpakken.
Taal
Gebruik duidelijke taal. Benoem dat jullie gaan scheiden, zodat er geen verwarring ontstaat bij de kinderen over jullie beslissing. Benadruk dat het niet de schuld van de kinderen is en dat jullie liefde voor hen wel blijvend is.
Betrek hen niet in de oorzaken van de scheiding. Vertel als ouders één verhaal en blijf dit ook doen na dit gesprek. Geef aan dat jullie altijd hun ouders zullen zijn en van hen houden en dat de scheiding daar geen invloed op heeft. Spreek niet negatief over de ander in het bijzijn van de kinderen.
Emoties
Het moment waarop jullie het nieuws aan de kinderen vertellen, spelen er onvermijdelijk emoties mee. Bij jullie als ouders, maar zeker ook bij de kinderen. Probeer ruimte te geven voor hun emoties. Toon begrip voor hun woede en/of verdriet (of andere emoties). En ook als je kind geen emotie toont.
Kinderen verwerken emotionele gebeurtenissen in stappen. Geef hen de tijd om dingen te verwerken. Een reactie komt soms pas later. Jonge kinderen nemen vaak in eerste instantie de emoties van hun ouder(s) over.
Het is normaal voor kinderen om verschillende dingen te voelen, vertel hen dat ook. En vertel hen dat ze altijd bij jullie terecht kunnen als ze erover willen praten, vragen hebben en/of steun nodig hebben.
Probeer als ouders tijdens het gesprek rustig te blijven. Dit betekent niet dat je het nieuws zonder emoties moet vertellen. Jouw emoties mogen ook ruimte krijgen, maar probeer de aandacht bij de kinderen te houden en te vertellen dat jij als ouder voor jezelf kan zorgen. Kinderen schieten snel in de zorg-stand wanneer zij zien dat hun ouder verdriet heeft en zij het gevoel krijgen dat hun ouder dat niet zelf kan oplossen.
Er veranderen veel dingen voor de kinderen na dit gesprek. Probeer de vaste gezinsrituelen (zoals slaap- en eettijden) in stand te houden. Dit zorgt voor veiligheid bij de kinderen. En benadruk wat er niet verandert.
Belangrijke aandachtspunten:
- Kies een rustig moment en een voor de kinderen vertrouwde plek
- Vertel het samen.
- Vertel duidelijk dat de kinderen geen schuld hebben en dat zij niks hoeven te veranderen.
- Bespreek de korte en lange termijn: wat verandert er en wat blijft hetzelfde?
- Zorg dat de kinderen iemand hebben met wie zij kunnen praten als ze daar behoefte aan hebben. Wie is voor hen vertrouwd?
- Alle soorten emoties mogen er zijn. Het helpt om hiervoor ruimte en rust te creëren en te vertellen dat alles oké is, ook in de tijd die nog komt.
- Laat zien dat er niks verandert aan jullie liefde voor hen en dat zij niet hoeven te kiezen.
- Vertel het eerst of gelijktijdig ook aan de school en de kinderopvang, zodat de leerkrachten ook op de hoogte zijn en ondersteuning kunnen bieden.
- Blijf rustig en steun de kinderen altijd, hoe moeilijk het voor jezelf ook is.
Onthoud dat elk kind anders reageert. Ook broertjes en zusjes kunnen heel verschillend reageren. Kinderen voelen veel, maar kunnen dit nog niet altijd goed laten zien of onder woorden brengen.
Het is heel belangrijk dat kinderen zich niet alleen voelen en het gevoel hebben gezien en gehoord te worden, door jullie als ouders en/of door anderen die kunnen helpen.